juridisch
Freehold vs leasehold op Bali: wat kan een buitenlander?
By Julius Sanders · Published

Echt freehold is voor buitenlanders op Bali niet mogelijk. Het verschil tussen leasehold en HGB via een PT PMA, en welke bij jou past.
Laatst bijgewerkt: oktober 2026
Echt freehold (Hak Milik, volledig eigendom van grond) is voor buitenlanders op Bali niet mogelijk. Wat op Bali als "freehold" wordt verkocht aan buitenlanders, is meestal een bouw- en bezitsrecht (HGB) via een PT PMA: 80 jaar, opgebouwd uit termijnen van 30, 20 en 30 jaar, te verlengen bij de overheid. Leasehold is huur van grond en villa voor een vaste periode, in de praktijk tot 99 jaar via vooraf vastgelegde termijnen. Leasehold is eenvoudiger en goedkoper; HGB via een PT PMA geeft meer zekerheid maar kost meer.
Wat is freehold op Bali?
Freehold betekent volledig eigendom van grond en gebouw. In Indonesië heet dat Hak Milik, en dat recht is alleen voor Indonesische staatsburgers (PP 18/2021). Ook een PT PMA kan geen Hak Milik houden.
Een PT PMA kan wel een HGB-titel houden. HGB geeft het recht om te bouwen en te bezitten voor 80 jaar, telkens te verlengen bij de overheid. Daar horen voorwaarden bij: de grond moet worden gebruikt zoals bedoeld, en bij elke termijn controleert de overheid of je aan de regels voldoet.
Wat is leasehold op Bali?
Leasehold betekent dat je grond en villa huurt voor een vaste periode, notarieel vastgelegd. Je betaalt de leasesom meestal vooraf. In de praktijk kan een leasehold tot 99 jaar lopen via opeenvolgende, vooraf vastgelegde termijnen. De waarde van een leasehold-villa daalt naarmate de resterende looptijd korter wordt.
Wat zijn de verschillen tussen freehold (HGB) en leasehold?
Op wiens naam: leasehold op persoonlijke naam; HGB op naam van je PT PMA.
Looptijd: leasehold in de praktijk tot 99 jaar via termijnen; HGB 80 jaar (30+20+30), verlengbaar bij de overheid.
Kosten: leasehold heeft een lagere instap en geen vennootschapskosten; een PT PMA heeft opstartkosten, jaarlijkse rapportages en boekhouding.
Verhuur: bij leasehold via een vergunde managementpartij; bij een PT PMA hangt het af van de beschikbare KBLI, zie KBLI 2025.
Geschikt voor: leasehold voor één villa en eenvoud; HGB via PT PMA voor meerdere objecten of een eigen bedrijf.
Waar let je op bij een leasehold?
Verlengingsvoorwaarden: leg de verlengingsoptie én de prijsformule vast in de akte. Een verlenging "tegen de dan geldende marktprijs" is geen zekerheid.
Eigenaar van de grond: controleer wie de grondeigenaar is en of alle (familie)eigenaren tekenen.
Resterende looptijd: neem de waardedaling mee in je exit-scenario.
Freehold of leasehold: wat past bij jou?
Eén villa voor verhuur en eigen gebruik: leasehold.
Meerdere villa's, een eigen bedrijf of lange familieplanning: HGB via een PT PMA.
Zelf op Bali wonen met verblijfsvergunning: overweeg Hak Pakai.
Alle juridische opties naast elkaar staan in de beste juridische constructie voor investeren op Bali.
Veelgestelde vragen over freehold en leasehold op Bali
Kan een buitenlander freehold kopen op Bali?
Nee. Freehold (Hak Milik) is alleen voor Indonesische staatsburgers. Een buitenlander kan via een PT PMA wel een HGB-titel houden, voor 80 jaar en verlengbaar.
Hoe lang duurt een leasehold op Bali?
In de praktijk tot 99 jaar via opeenvolgende, vooraf vastgelegde termijnen.
Is leasehold of freehold beter voor verhuur?
Voor één verhuurvilla is leasehold meestal eenvoudiger en goedkoper. Verhuur vereist in beide gevallen een geldige vergunning.
Wat gebeurt er aan het einde van een leasehold?
Als de verlengingsoptie en prijsformule in de akte staan, verleng je tegen die voorwaarden. Anders ben je afhankelijk van de grondeigenaar.
Twijfel je tussen leasehold en HGB? Plan een vrijblijvend gesprek.
