juridisch
KBLI 2025 en PT PMA's: de stand van zaken
By Julius Sanders · Published

Maakt KBLI 2025 bestaande PT PMA's ongeldig? De stand van zaken rond hospitality-KBLI's, KBLI 55204 en de opvolger van KBLI 68111.
Laatst bijgewerkt: oktober 2026
KBLI 2025 maakt bestaande PT PMA-structuren niet automatisch ongeldig. De grootste onzekerheid zit bij de hospitality-KBLI's uit de 55-serie: die lijken in het OSS-systeem momenteel niet zonder meer beschikbaar voor reguliere PT PMA's, terwijl KBLI 55204 voor grotere accommodaties wel mogelijk lijkt. De vroegere KBLI 68111 voor vastgoed heeft een opvolger gekregen, maar hoe die in de praktijk wordt toegepast is nog onduidelijk.
De invoering van KBLI 2025 heeft de afgelopen maanden veel vragen opgeroepen bij buitenlandse investeerders op Bali. Mag een PT PMA nog steeds een villa verhuren? Welke KBLI-codes zijn nog beschikbaar? En betekent deze wijziging dat investeren in Indonesisch vastgoed moeilijker wordt?
Op internet circuleren inmiddels tientallen verschillende verhalen. Sommige stellen dat buitenlanders straks geen villa meer mogen bezitten, terwijl anderen aangeven dat er nauwelijks iets verandert.
Zoals zo vaak ligt de werkelijkheid ergens in het midden.
In dit artikel zetten wij de huidige stand van zaken uiteen op basis van de informatie die op dit moment beschikbaar is, gecombineerd met onze visie op de ontwikkelingen rondom KBLI 2025.
Waarom is KBLI 2025 belangrijk?
De KBLI vormt de basis van vrijwel iedere vergunning binnen Indonesië. Iedere PT PMA registreert één of meerdere bedrijfsactiviteiten aan de hand van deze classificatie.
Wanneer de overheid de KBLI wijzigt, heeft dat niet alleen gevolgen voor nieuwe ondernemingen, maar uiteindelijk ook voor vergunningen, OSS-registraties en toekomstige wijzigingen binnen bestaande PT PMA's.
Dat betekent echter niet automatisch dat bestaande structuren ongeldig worden.
Sterker nog, de afgelopen jaren hebben we vaker gezien dat nieuwe regelgeving eerst vragen oproept, waarna de praktische toepassing zich stap voor stap verder ontwikkelt.
Hospitality-KBLI's: waar zit momenteel de grootste onzekerheid?
Juist binnen de hospitality-sector zien we momenteel de meeste onduidelijkheid.
Op basis van de huidige implementatie binnen OSS lijken verschillende hospitality-KBLI's uit de 55-serie momenteel niet zonder meer beschikbaar voor reguliere PT PMA-structuren. Tegelijkertijd lijken bepaalde grotere accommodaties, zoals KBLI 55204, wel nog mogelijk.
Dat roept direct nieuwe vragen op.
De ervaring leert namelijk dat aan dergelijke hospitality-vergunningen aanvullende eisen verbonden kunnen worden, zoals een PBG (Persetujuan Bangunan Gedung) en een SLF (Sertifikat Laik Fungsi). Voor veel zelfstandige villa's is juist dát een belangrijk aandachtspunt, omdat deze gebouwen in de praktijk niet altijd binnen dezelfde bouwkundige categorie vallen als grotere hospitalityprojecten.
Met andere woorden: ook wanneer een KBLI technisch beschikbaar lijkt, betekent dat nog niet automatisch dat iedere villa hiervoor in aanmerking komt.
Juist daarom vinden wij het op dit moment nog te vroeg om definitieve conclusies te trekken.
Wat gebeurt er met KBLI 68111?
Ook voor vastgoedinvesteerders is een belangrijke wijziging zichtbaar.
De voormalige KBLI 68111, die jarenlang veel werd gebruikt binnen vastgoedstructuren, heeft binnen KBLI 2025 een opvolgende classificatie gekregen.
Op het moment van schrijven is echter nog onvoldoende duidelijk hoe deze nieuwe classificatie in de praktijk zal worden toegepast op PT PMA's en welke voorwaarden hier uiteindelijk aan verbonden worden.
Ook hier geldt dus dat we op dit moment nog niet alle puzzelstukjes hebben.
Waarom adviseren wij nog geen definitieve oplossing?Dat is misschien wel de belangrijkste vraag.
Wij merken dat verschillende partijen al stellige conclusies trekken over welke structuur "de nieuwe standaard" zou zijn.
Wij kiezen daar bewust niet voor.
De Indonesische overheid bevindt zich midden in een overgangsfase. De praktijk leert dat regelgeving, OSS-implementatie en de uitvoeringspraktijk vaak nog maanden nodig hebben voordat een duidelijk en consistent beeld ontstaat.
Dat hebben we eerder gezien bij de overgang naar OSS RBA, wijzigingen in de kapitaaleisen voor PT PMA's, de invoering van PBG en verschillende KITAS-regelingen. Bij iedere wijziging ontstond aanvankelijk onzekerheid, waarna de praktijk zich verder ontwikkelde.
Dat betekent niet dat iedere verandering eenvoudig is, maar wel dat de eerste interpretatie lang niet altijd de uiteindelijke praktijk blijkt te zijn.
Het laatste wat wij willen, is klanten adviseren om hun volledige structuur aan te passen op basis van informatie die over enkele maanden alweer achterhaald blijkt te zijn.
Onze visie
Bij TheBaliHouses kijken we daarom niet alleen naar de wet, maar vooral naar de manier waarop regelgeving uiteindelijk in de praktijk wordt toegepast.
Onze taak is niet om als eerste met een conclusie naar buiten te komen. Onze taak is om onze klanten te begeleiden in een voortdurend veranderend regelgevend landschap.
Dat betekent ook dat wij niet overhaast conclusies trekken of oplossingen adviseren. Wij analyseren ontwikkelingen zorgvuldig, toetsen verschillende scenario's en kiezen pas een richting wanneer wij ervan overtuigd zijn dat deze juridisch én praktisch goed verdedigbaar is.
Zodra er meer duidelijkheid ontstaat over de praktische toepassing van KBLI 2025, zullen wij onze klanten uiteraard direct informeren.
Wij verwachten dat dit proces zich ook rondom KBLI 2025 zal voortzetten.
Tot die tijd blijven wij de ontwikkelingen nauwlettend volgen, onderhouden we contact met verschillende juridische partijen en adviseren wij onze klanten uitsluitend op basis van informatie die juridisch én praktisch goed verdedigbaar is.
Lees ook wat de KBLI-beperking op Bali écht betekent voor buitenlandse investeerders.
Veelgestelde vragen over KBLI 2025
Wat is KBLI 2025?
KBLI 2025 is de nieuwe Indonesische classificatie van bedrijfsactiviteiten. Iedere PT PMA registreert zijn activiteiten via een KBLI-code, en die code bepaalt welke vergunningen nodig zijn.
Mag een PT PMA onder KBLI 2025 nog een villa verhuren?
Dat is op dit moment niet eenduidig. Verschillende hospitality-KBLI's uit de 55-serie lijken niet zonder meer beschikbaar voor reguliere PT PMA's. Voor KBLI 55204 kunnen aanvullende eisen gelden, zoals een PBG en een SLF.
Worden bestaande PT PMA's ongeldig door KBLI 2025?
Nee, niet automatisch. Gevolgen ontstaan vooral bij nieuwe registraties en bij toekomstige wijzigingen binnen bestaande PT PMA's.
Wat is er veranderd aan KBLI 68111?
KBLI 68111, die veel werd gebruikt in vastgoedstructuren, heeft binnen KBLI 2025 een opvolgende classificatie gekregen. Welke voorwaarden daarvoor gaan gelden, is nog niet duidelijk.
